Van veraf zijn het schattige cartoonpersonages die zo lijken te komen uit een show van Nickleodeon. Als je wat beter kijkt zie je robotische aapjes met gaten als ogen, een pop zonder hoofd met octopusbenen waarvan de capuchontrui haaientanden heeft, een basketballer met een zweetband voor zijn ogen die met een jojo speelt en een baby met een koptelefoon op.

“Het is de grootste zeppelin ter wereld, en volgens kenners echt ‘state of the art’: hij is wendbaar, en kan horizontaal opstijgen, in tegenstelling tot zijn simpeler soortgenoten!” Kunstenaar Florentijn Hofman praat enthousiast over zijn nieuwe project Zirkus Zeppelin, dat deel uitmaakt van de kunstmanifestatie Echt Zien, bij de komst van de nieuwe weg N470 tussen Rotterdam, Delft en Zoetermeer. De manifestatie moet de autorit verheffen tot een nieuwe ervaring door middel van de verbeelding.

De wereld is niet meer in te delen in mannen en vrouwen, proletariaat en elite: ze is fijnmazig en complex geworden. De vastomlijnde procedures en protocollen van het modernisme volstaan niet meer. Massaproductie is uit, subjectiviteit en maatschappelijke context zijn in. Maar wat is de erfenis van het modernisme? En wat is de gedroomde positie van design in de toekomst? De tweede biënnale Utrecht Manifest stelt zichzelf vanaf november deze vragen in exposities, workshops, debatten en onderzoek. “Ik pleit voor schoonheid, nieuwsgierigheid en intuïtie.”

Na een portretserie van dakloze jongeren in Ghana in 2000 was het voor fotograaf Carmen van der Vecht van ontwerpbureau iD-L duidelijk dat ze er meer mee wilde doen. “Ik was gefascineerd door hoe ze leefden, hun kledingstijl, hun uitspraken. Ik verzamelde hun namen en wat ze wilden worden. Daarna deed ik hetzelfde met zwerfjongeren in Londen.”

Ze is net terug uit Ramallah. Na een Europese en Nederlandse editie werkt grafisch ontwerpster Annelys de Vet nu aan de Subjectieve Atlas van Palestina. Het doel: een ander, onconventioneel en humaner beeld tonen van het land. De Vet: “We kennen Palestina eigenlijk vooral uit de media. Haar inwoners worden in het westen vaak als terroristen voorgesteld. Ze staan te ver van onze belevenis af, waardoor we ons moeilijk met hen kunnen identificeren. We hebben andere beelden nodig om ons tot hen te kunnen verhouden.”

Het begint al bij de bezorging. Op het postpakket met het boekje Hallo Buurman, dat binnenkort bij vierhonderd huishoudens in de Rotterdamse wijk Nieuwe Westen in de brievenbus valt, staat dat het verkeerd bezorgd is. En of de ontvanger het even naar de buren wil brengen. De buren aan de rechterzijde welteverstaan.

Mobiliteit. Het is een invloedrijk kenmerk van deze tijd en een van de vertrekpunten van ontwerpers Jeroen Bisscheroux en Michiel Voet. Maar dan vanuit een duurzaam perspectief: Bisscheroux (42) en Voet (43) werken op het grensgebied van mobiliteit en anti-mobiliteit. Voet legt uit: “Mensen verplaatsen zich krankzinnig snel. Ook wij willen als kunstenaars alsmaar sneller, beter, meer opdrachten. Maar we moeten daar ook kritisch naar kunnen kijken. Daarom bouwen wij anti-mobiliteit in. Omdat dat indruist tegen elke vorm van het huidige temperament, vooral het westerse.”

Je hebt het echte skateboarden, met een plank onder je voeten de stad in om gevaarlijke stunts uit te halen, en je hebt de kunstuitingen om het fenomeen ‘skaten’ heen, zoals muziek, mode en vormgeving. In de tentoonstelling Skatebored in Rotterdam is deze tweedeling duidelijk te zien.

In de videoclip van het nummer Drop it like it’s hot van rappers Snoop Dogg en Pharell Williams komen tegen een witte achtergrond mobiele telefoons, een Rolls Royce, een met edelstenen ingelegde riem en een lowrider driewieler voorbij. Het zijn een voor een elementen van een ‘urban’ levensstijl, hoewel de stad in geen velden of wegen te bekennen is.

Een maand geleden werd het World Music and Dance Centre, een centrum voor wereldmuziekonderwijs en –optreden, door de koningin geopend. Weken daarvóór, toen men het had over het muzikale programma van de opening, passeerden verschillende voorstellen de revue.