Ten minste drie grote kunstmusea hebben aangekondigd een aanvraag in te dienen voor de nieuwe Stimuleringsprijs culturele diversiteit van de Mondriaan Stichting. Dat heeft Gitta Luiten, directeur van de stichting gisteren desgevraagd bekendgemaakt. De Mondriaan Stichting riep zes weken geleden de ‘Stimuleringsprijs culturele diversiteit’ in het leven van 500.000 euro. Voor geen enkel project van de Mondriaan Stiching is een groter geldbedrag beschikbaar.

De prijs is alleen bedoeld voor moderne kunstmusea en wil een extra impuls geven ,,aan de totstandkoming van publieksaanbod op dit relatief jonge aandachtsgebied.” Met andere woorden om moderne beeldende kunst toegankelijk te maken voor een cultureel diverser publiek. Want bij moderne beeldende kunst is de nood het hoogst. Luiten: ,,Juist musea voor moderne kunst doen weinig aanvragen op het gebied van culturele diversiteit. Niet-kunstmusea en musea voor oudere kunst doen dat veel meer. Vandaar de focus op deze groep.”

Er zijn officieel nog geen plannen ingediend, maar volgens Luiten hebben in elk geval Boijmans van Beuningen in Rotterdam, het Van Abbemuseum in Eindhoven en het Gemeentemuseum Den Haag aangegeven mee te willen dingen. Ook de Rotterdamse Kunsthal wil graag meedoen, maar omdat de prijs alleen voor musea bedoeld is, zal directeur Wim Pijbes volgens Luiten een museale partner moeten zoeken. De musea wilden echter nog niets over hun plannen kwijt.

Niet iedereen is enthousiast. Directeur van het Groninger Museum, Kees van Twist, viel de prijs tien dagen geleden aan door te zeggen dat hij diversiteit te belangrijk vond om er een prijs voor uit te reiken. ,,Het gaat om een heel serieus onderwerp. Daar moet je geen wedstrijdje van maken,” stelde hij in de Volkskrant van 10 december. Luiten: ,,De grote musea zijn het in elk geval aan hun stand verplicht een voorstel in te dienen. Daarom stellen we zo’n groot bedrag ter beschikking.” Van de musea verwacht zij vernieuwende, ,,bijna experimentele plannen.”

Het museum met het meest innovatieve plan krijgt het geldbedrag ter uitvoering. Op 1 februari sluit de inschrijvingstermijn. De jury die nog niet geheel is samengesteld, maar volgens Luiten ,,een zeer divers gezelschap is van gerenommeerde internationale instituten” is, zal uit de vijf meest interessante voorstellen het beste kiezen. Het nieuwe project is idealiter gerelateerd aan de bestaande collectie, beleid en maatschappelijke positie van het museum. Voorbeeldfunctie en samenwerking met andere organisaties worden hoog gewaardeerd.

Dat samenwerken is iets wat het Van Abbemuseum nu al doet. Bij de tentoonstelling Eindhoven-Istanbul zocht het contact met de Turkse gemeenschap in Nederland. Volgens Anja Frieling van het museum hebben de conservatoren met leden van die gemeenschap om de tafel gezeten de verwachtingen van het Turkse publiek te peilen. ,,Ze bleken in groepsvorm te willen komen en er de hele avond voor uit te trekken, met eten en drinken erbij,” vertelt ze desgevraagd. Frieling is daarom blij met het initiatief van de Mondriaan Stichting. Over de inhoud van hun voorstel wil ze echter ook nog niets kwijt.

Van dit artikel verscheen een geredigeerde versie op dinsdag 20 december in NRC Handelsblad.