Op de grens van kunst en peperduur design

‘Design als kunst? Het is echt gewoon een bankje’ kopte nrc.next naar aanleiding van de tentoonstelling Art Design in de Rotterdamse galerie Vivid. Al langer is de vraag actueel wanneer iets design is en wanneer kunst – uit theoretisch oogpunt – maar de discussie bevindt zich nu op financieel vlak sinds kunstgaleries en -veilingen ontdekten dat er grof geld valt te verdienen met uniek en limited edition-design. Arjen Ribbens beschreef het fenomeen vorig jaar al in NRC Handelsblad.

Vivid wijdde een tentoonstelling, die ze in juni reeds toonden op de designbeurs in Basel, aan die grens tussen kunst en design. Ondanks de hoge marktwaarde van de tentoongestelde objecten – de prijzen zijn voor een niet-verzamelaar vaak onbetaalbaar – was er vlak voor het einde van de expo nog vrij weinig verkocht. Gezien de jarenlange ervaring van Vivid op dit gebied kan wellicht worden geconcludeerd dat de galerie de expositie niet uit commercieel oogpunt heeft samengesteld, maar uit fascinatie voor de overlap tussen de twee disciplines.

In het duidelijk maken van die fascinatie zijn ze gedeeltelijk geslaagd. Naast design-objecten, zoals onder meer het veelbesproken bankje van Jurgen Bey (Strangers Bench), de vazen van Vivid-lieveling Jaime Hayon en een foeilelijke schuimrubberen tafel en lamp van Richard Hutten, waren er twee items die de naam Art Design zeker eer aan doen: de Anish Kapoor-achtige wandspiegel van beeldend kunstenares Maria Roosen en een staaldraadconstructie van ontwerpers Graatsma en Slothouber.

Die laatste twee experimenteerden in de jaren zestig met wat zij noemden ‘cubische constructies’, wat vaak resulteerde in gebruiksvoorwerpen zoals poefs en andere zitmeubels, en in hun befaamde betegelde pleinen met diverse ronde uitstulpingen.
Graatsma en Slothouber zaten in hun tijd al op de grens van kunst en design. Volgens de overlevering werd het duo in 1970 gevraagd door de Biënnale van Venetië. Hun eerste gedachte was dat ze het paviljoen van een kunstenaar moesten vormgeven, maar de organisatie bleek juist hún werk te willen tentoonstellen.

Aad Krol en Saskia Copper van Vivid zien het als hun persoonlijke missie om het werk van deze pioniers opnieuw voor het voetlicht te brengen. Er zijn vijf exemplaren van het bewuste staaldraadobject heruitgegeven – en nog te koop. Vivid zit dan ook achter de overzichtstentoonstelling van Graatsma en Slothouber die het Van Abbemuseum in Eindhoven binnenkort opent, en achter de overname van het archief van deze ‘vergeten ontwerpers’ door het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Deze recensie staat in het huidige nummer van Items.