Sa Dingding: prinses van de Chinese etno-electronica

“Ik houd van de Chinese cultuur,” zegt een lieflijke stem aan de andere kant van de lijn. “Dus ook die van de Mongoolse, Tibetaans-Boeddhistische, de Oeigoerse en de andere vijftig minderheden die in China samenleven. Daarom heb ik mijn cd Alive genoemd. Ik wil die beschavingen levend houden.” Aan het woord is de jonge zangeres Sa Ding Ding, aan de telefoon vanuit haar woonplaats Peking. Door haar Mongoolse achtergrond is ze zich bewuster van de aanwezigheid van al die culturen in China. “Ook al is de ene dominanter dan de andere,” voegt ze toe.

Een half jaar geleden sprak de vierentwintigjarige artieste zich nog fel uit over de situatie van de Tibetaanse gemeenschap, maar die uitspraken durft ze niet te herhalen. “De Tibetaanse cultuur is al duizenden jaren onderdeel van de Chinese,” zegt ze nu voorzichtig. “Dat kan niemand ontkennen. Ik wil geen politieke uitspraken doen, maar ik zou willen dat we in vrede samen konden leven, zonder conflicten.”

Dat Ding Ding, haar voornaam, ‘top’ betekent, is misschien wel profetisch voor het verloop van haar carrière. Ze verkocht in Azië inmiddels al twee miljoen albums met haar elektronische dansmuziek gezongen in het Mandarijn, Tibetaans, Sanskriet en een zelfbedachte taal. Nu is ‘Alive’ ook in Europa uit, met een combinatie van oude mantra’s, pakkende Oosterse melodieën, vette drum ’n bass, blues, r&b en sfeervolle, overrompelende geluidseffecten die doen denken aan de Asian Underground uit het Londen van de jaren negentig.

Of Sa Ding Ding die muziek ooit te horen kreeg is nog maar de vraag. Ze werd geboren op de Chinees-Mongoolse steppe als dochter van een Mongoolse moeder en Han-vader. Haar vroegste herinneringen zijn van haar oma die haar als kind toezong. Naast zingen leerde ze de Morin Khuur bespelen, een Mongools strijkinstrument. Pas toen ze naar de stad verhuisde hoorde ze voor het eerst popmuziek. “Michael Jackson, Witney Houston, Michael Bolton, dat soort werk,” lacht ze.

Op haar zeventiende begon ze in de hoofdstad piano en gitaar, maar ook traditionele instrumenten als de zheng, een Chinese citer, te studeren. “In die tijd las ik veel oude filosofische en religieuze teksten. Ik leerde Sanskriet, Tibetaans en een oude, vrijwel uitgestorven taal uit de Birmees-Tibetaanse familie. Ik luisterde naar hoe die talen werden uitgesproken en ontdekte er verborgen melodieën in. Ik voelde dat ik die talen moest beschermen, hun geest moest behouden voor de komende generaties.”

Vooral de klank was voor haar belangrijk. “Om je emoties te uiten zijn woorden vaak niet toereikend, dat kan alleen muziek. Taal is soms zo dom, zo leeg. Muziek voel je met je hart. Daarom zing ik ook vaak in een zelfbedachte taal om precies uit te drukken wat ik voel. Daarmee wil ik terug naar de periode dat een kind nog niet kan praten, maar al wel kan uitdrukken wat hij voelt. Dat is de meest eerlijke periode in het menselijk bestaan.”

De songtekst van haar nummer Flickering with Blossoms werd zelfs geschreven door een fan. “Slechts twee van mijn liedjes zijn in het Mandarijn, dus de meeste Chinezen kunnen de rest niet verstaan. Via mijn weblog daag ik mijn publiek uit om mee te schrijven. Een jonge vrouw schreef een tekst die zo mooi was dat ik hem heb gebruikt. En een beroemde avonturenromanschrijver ontwikkelde een serie geïnspireerd op mij en mijn reizen.”

Die reizen maakte ze pas nadat haar album af was. “Ja, ik heb de muziek van dit album geschreven vanuit mijn kennis en fantasie, zonder dat ik bijvoorbeeld in Tibet was geweest. Toen ik daar voor het eerst kwam was het magisch, alsof het voorbestemd was. Het mooie van reizen is dat je direct met mensen van gedachten kunt wisselen. Als je een cultuur met je eigen ogen ziet, raak je bewuster van alle verschillen en overeenkomsten.”

Sa schrijft haar eigen nummers, maar wordt daarbij geholpen door twee succesvolle producers. “Het belangrijkste is voor mij de melodie, die is altijd een weerspiegeling van mijn ziel. Daaromheen ga ik bouwen. Ik ben net een kok. Alle koks gebruiken dezelfde ingrediënten, maar toch worden alle gerechten anders. Deze combinatie smaakt onmiskenbaar naar Sa Ding Ding,” lacht ze.

Niet alleen haar denkwijze, ook haar muziek is vernieuwend in een land waar de hitlijsten worden gedomineerd door synthetische pop van even synthetische popsterren. In het westen is haar muziek paradoxaal genoeg een eerste opening naar de Chinese muziek, die Europa en de V.S. nauwelijks bereikt. Sa Ding Ding als ‘brug tussen Oost en West’? “Het was nooit mijn doel, maar ik merk wel een enorm communicatievacuüm tussen Azië en het westen. Als ik die kloof iets kan dichten, dan doe ik dat graag.” En alsof ze voelt dat ze eerder in het gesprek misschien toch wat onpatriottistische uitspraken heeft gedaan met betrekking tot de Tibetaanse kwestie, voegt ze er plichtsgetrouw aan toe: “De Chinese cultuur zit nou eenmaal in mijn bloed; ik vertegenwoordig haar met trots overal ter wereld.”

Dit interview staat in de augustus-septembereditie van Mixed Wereldmuziekmagazine