Precies vijftien jaar geleden begon de geëngageerde platenmaatschappij Putumayo met het uitbrengen van wereldmuziekcompilaties. Het label groeit nog steeds flink, ondanks de huidige malaise van bezuinigingen en gedwongen ontslagen in de muziekindustrie. Een van de redenen van hun succes is tekenares Nicola Heindl, die hun inmiddels 150 covers illustreerde in haar kleurrijke, naïeve stijl.

“Putumayo begon als een winkeltje in Manhattan met kleding uit de derde wereld,” vertelt Europees directeur Igor Rooselaar. “Het winkeltje werd een keten, en op een gegeven moment ging oprichter Dan Storper – die door zijn reizen met veel verschillende culturen in aanraking kwam – passende muziekcompilaties maken voor in de winkels. Die sloegen zo goed aan dat klanten begonnen te vragen waar ze die bandjes konden kopen. Hij deed zijn kledingzaken van de hand en ging zich op de muziek richten.”

Storper begon aan de nu bekende reeks verzamelaars van muziek uit alle delen van de wereld, met titels als Congo to Cuba, Music from the Coffee Lands, Women of Africa, Cairo to Casablanca en Latin Reggae. In de loop van de tijd kwam er een ‘groove’-serie bij met etnische loungemuziek en een serie platen voor kinderen, met zowel vrolijke dansmuziek als slaapliedjes uit allerlei culturen.

Dat de – tot dusver – 150 lekker klinkende muziekcompilaties van Putumayo goed verkopen, is bijzonder in een tijd waarin platenlabels het moeilijk hebben. Rooselaar: “Dat komt omdat onze cd’s niet worden aangeschaft door tieners die van alles downloaden van het internet. Het zijn echte verzamelobjecten, die te koop zijn van koffiehuizen tot in het Van Gogh Museum en het Louvre.”

En er zit een ideaal achter. “Onze kartonnen hoesjes zijn recyclebaar, hebben uitgebreide boekjes met veel informatie over het land en de muziek, foto’s en soms zelfs een recept. Ook gaat een deel van de opbrengst naar goede doelen in het land van herkomst. Bovendien past onze uitstraling erg bij deze tijd, waarin mensen veel reizen, exotisch eten, op salsa- en tangoles gaan, en naar authenticiteit en ‘roots’ op zoek zijn.”

Rooselaar ziet Putumayo liever als een lifestyle dan als een platenmaatschappij. “We maken nu al papierwaren en dergelijke, maar ik zou het nog verder door willen trekken. In de Verenigde Staten wordt op zo’n 1000 scholen ons lesmateriaal gebruikt, waarmee kinderen leren over de muziek, taal en cultuur van verre landen. En waarom geen organische Putumayo-koffie, of Putumayo-wijn? Er ligt ook een tv-serie in de planning, kinderboeken en dvd’s. Dat past allemaal binnen het totaalconcept.”

Nicola Heindl (1965, Londen) werd opgeleid als illustrator aan de Central St. Martins College of Art and Design. Na haar studie deed ze wat freelance opdrachten voor Vogue en Marie-Claire. “Ook ontwierp en maakte ik voorwerpen van glas, hout en koper, zoals felicitatiekaarten en fotolijstjes voor The Conran Shop en Liberty,” vertelt ze. Heindl doet alles met de hand. “Ik weet nog dat ik de eerste cover voor Putumayo tekende op de grond van een vriend van mij in Soho!” Haar stijl is kleurrijk en naïef, bijna kinderlijk.

Net als Storper reist Heindl veel, en haalt ze haar inspiratie uit ervaringen en ontmoetingen op die reizen naar exotische plekken. De afgelopen jaren woonde Heindl in een boerderij in de buurt van Barcelona, waar ze met haar man biologische olijfolie verbouwde. “Nu werk ik weer vanuit mijn studio aan huis in Camden, Londen. Ik kijk uit over de tuin van ons Victoriaanse huis, en luister ik naar BBC Radio 4 of World Service. Zo kan ik mijn kinderen in de kamer ernaast horen spelen.”

Het idee van Putumayo-oprichter Dan Storper was om elke cover te laten creëren door een andere artiest, om zo de diversiteit weer te geven van de muziek die hij uitbracht. Maar Heindl’s tekeningen werden zo goed ontvangen dat ze nooit meer is weggegaan. Inmiddels sieren haar tekeningen al zo’n 150 covers van Putumayo. “Dat was wel bijzonder in de jaren negentig,” vertelt Heindl, “een illustrator die full time bezig is voor een platenmaatschappij. Dat was in de jaren negentig vrijwel onmogelijk.”

Heindl kreeg meteen carte blanche, nu nog steeds. Rooselaar: “Nicola voelt ons goed aan, en het is elke maand weer een aangename verrassing als er een nieuwe cover binnenkomt. Een heel enkel keertje slaat ze de plank mis, maar het is ook heel moeilijk om elke keer weer een kunstwerkje aan te leveren.” In overleg met Storper en het Europese hoofdkantoor komt er dan een nieuw ontwerp.

Door de jaren heen is haar stijl wel geëvolueerd, vindt Heindl. “Hoewel we de oorspronkelijke geest willen behouden, zijn we zowel muzikaal als artistiek sterker geworden. Mijn werk is gradueel veranderd, nog steeds heel gestileerd, maar figuratiever, en minder naïef.”

Naast de platencovers wordt Heindl’s lettertype gebruikt in de uitingen van het label. Ook worden haar tekeningen gerecycled voor agenda’s, kalenders, opschrijfboekjes, educatief materiaal voor kinderen, kerstkaarten en visitekaartjes.

Nicola Heindl geeft met haar tekeningen een gezicht aan het bedrijf Putumayo, misschien zelfs aan het concept ‘wereldmuziekcompilaties’. Daarom wordt haar stijl nog al eens geïmiteerd. Rooselaar: “Het is voorgekomen dat een andere plaat zoveel op Nicola’s artwork leek dat we daar tegen hebben moeten procederen. Je kunt het zien als een vorm van vleierij, maar leuk is het niet.”

Heindl heeft net voor zeven jaar bijgetekend, en werkt exclusief voor Putumayo. “In mijn contract staat dat ik geen opdrachten mag doen die zouden kunnen conflicteren dit werk, maar daar heb ik geen problemen mee. Ze houden me flink aan het werk, net als mijn twee kinderen, trouwens!”

Dit stuk staat in het nieuwe nummer van Items.

www.putumayo.com