Van Gronings rijmelaar tot nationaal chroniqueur

De Groningse schoolmeester Driek van Wissen is gisteren in een rommelige uitzending van de NPS uitgeroepen tot Dichter des Vaderlands. Dat een relatief onbekend dichter kon worden gekozen is te danken aan de democratische internetverkiezing. Zo’n 7000 stemmen zijn uitgebracht via internet en stembiljetten in de krant. Van Wissen voerde vrijwel onafgebroken campagne. Met succes.

Gerrit Komrij werd vijf jaar geleden met zo’n 3000 stemmen gekozen tot eerste Dichter des Vaderlands. Na vier jaar hing hij zijn vaderlandse lier al aan de wilgen. Hij had er, naar eigen zeggen “tabak van”. In de uitzending van gisteren nuanceerde hij wederom het belang van de functie. De ex-‘dideva’ had het over de “malle versjes” die hij had geschreven en dat “dichter-des-Vaderlands-gedoe”. Komrij vond het jammer dat het tijdens zijn functie “opvallend rustig bleef op het rampenfront. Alleen de Oranjes waren erg druk bezig.”

De NPS had Joost Prinsen gevraagd de avond aan elkaar te praten. Zijn slordige imago miste gisteravond echter zijn uitwerking en was meer een hinderlijke stoorzender. In de uitzending van Poetry International, NPS en NRC rende de presentator verward van tafel naar tafel. In het midden van de studio kibbelden Joost Zwagerman en Ivo de Wijs over de kwaliteit van zowel de poëzie als de verkiezing. Elders leverden Simon Vinkenoog en Gerrit Kouwenaar gemoedelijk commentaar.

De aanwezige kanshebbers zetten hun beste beentje voor. Zelfs favorieten Elly de Waard en Ilja Leonard Pfeiffer lieten zich verleiden tot zelfpromotie op tv. Toch wekten ze niet de indruk te staan popelen om Komrij op te volgen. Driek van Wissen, die de afgelopen maanden duizenden pennen en ander promotiemateriaal uitdeelde, zat te glunderen in zijn malle colbertje. Hij vermoedde al wat wij nu weten.

Opvallend afwezig waren grote namen in de Nederlandstalige poëzie zoals Mustafa Stitou, Alfred Schaffer en Maria Barnas. Ook Ramsey Nasr, die vandaag tot Antwerps stadsdichter wordt gekroond, was er niet. Hij waagt zich in zijn woonplaats aan een omstreden stadsdichterschap. Vanwege zijn Palestijns-Nederlandse afkomst hebben veel Antwerpse Joodse organisaties zich verzet tegen de benoeming.

Onder dichters lijkt de verkiezing niet erg serieus genomen te worden. Halverwege de stemperiode lekte uit dat de voltallige familie van Van Wissen meerdere malen op Driek had gestemd. Verreweg de meeste stemmen kwamen uit Groningen. Bovendien bleken veel dichters, waaronder Ilja Pfeiffer al vaak op zichzelf gestemd te hebben.

In de afgelopen maanden stak Joost Zwagerman zijn mening over de ondemocratische en onprofessionele organisatie niet onder stoelen of banken. In de uitzending van gisteren laaide diezelfde discussie vaak op, maar verzandde keer op keer in een chaos. Het bleef de hele avond onduidelijk hoeveel betekenis toe te kennen aan de verkiezing.

De uitzending kabbelde voort. De ingetogen muzikale bijdragen van onder meer Maarten van Roozendaal en Gerard Cox, die een lied van Bredero zong, vormden een welkome omlijsting. Evenals een gevoelig video- in memoriam voor de vele gestorven dichters van de laatste jaren.

Simon Vinkenoog had de eer de nieuwe Dichter des Vaderlands bekend te maken. Hij deed dat met weidse handgebaren en enthousiasme. Tegen Van Wissen: “Er wordt heel wat van je verwacht, jongeman!”. En zich richtend op het publiek: “Halleluja! Ik ben er van af! Dank u wel!” Zwagerman lacht als een boer met kiespijn.

Bijschrift:
Rawie over Van Wissen: “Hij wordt beschuldigd van krekelzangen, maar hij werkt als een mier”