Van veraf zijn het schattige cartoonpersonages die zo lijken te komen uit een show van Nickleodeon. Als je wat beter kijkt zie je robotische aapjes met gaten als ogen, een pop zonder hoofd met octopusbenen waarvan de capuchontrui haaientanden heeft, een basketballer met een zweetband voor zijn ogen die met een jojo speelt en een baby met een koptelefoon op.

Ook naar de makers van deze illustraties moet je even zoeken. Het vanuit Rotterdam en Amsterdam opererende Leyp is sinds een paar jaar langzaam maar gestaag een plek aan het veroveren en naam aan het maken in het ontwerpveld. Ongemerkt is er al een interessant oeuvre bij elkaar gecreëerd van ‘customized’ (gepersonaliseerde) sneakers, decors, illustraties, advertenties, t-shirts, banners en cd-hoezen.

De oorsprong van Leyp ligt in Groningen, waar grafisch vormgever Nick Kailola (oftewel Nuck of Oom Nuck) zijn partners, organisator Fernon Lagenhorst (oftewel Non, Supernon of Nonsense) en illustrator Darrin Umboh (oftewel Dumboh of Barin), leerde kennen. Het begon eigenlijk met hun liefde voor sportschoenen, zegt Kailola. “Het was de tijd van de Air Max eind jaren tachtig, begin negentig, toen wij die schoenen gingen sparen. Fernon en ik wisselden de onze zelfs uit, we hebben ongeveer dezelfde maat.”

Het ging hen niet alleen om de schoen, zegt Kailola (32), “maar om de combinatie van kleding en schoen. Ik probeerde een witte Air Max te combineren met verschillende outfits door er steeds andere stickers op te plakken.” Lagenhorst vult aan: “En we gingen vaak naar Amsterdam, daar stond een Hindoestaanse man op de markt die nieuwe modellen sneakers had uit Amerika.” Ze gingen echt op zoek, “en dat deed toen bijna niemand. Nu gebeurt het op veel grotere schaal,” aldus Kailola.

Leyp
De drie gingen in de Randstad wonen, en begonnen al snel sneakers te ‘dealen’, vertelt Lagenhorst (31). “We kochten schoenen en verkochten ze door met iets extra’s, zoals sterren erop, of nieuwe kleuren.” Het eerste waarmee ze als ontwerpers in die tijd op zouden vallen waren de Antilliaanse en Surinaamse Nike Airs, waarbij Leyp de kleuren van de verschillende vlaggen en andere nationale kenmerken in de schoen verwerkte.

Die schoenen – meestal door middel van een sjabloon beschilderd met acrylverf voor leer – leverden hen in 2004 exposities op in Amuse in Amsterdam, op Oneworld en op het Kwakoe-festival. Overal werden ze uitgenodigd om schoenen te ‘customizen’ of te pimpen, zoals dat later ging heten. Door media-aandacht op Mtnl en Mtv – en een schoen voor Ali B – werden ze ‘die jongens van de schoenen’.

De enorme aandacht die er de laatste jaren is voor sportschoenen heeft hen geen windeieren gelegd. Kailola: “Dat was natuurlijk goed voor ons. Een paar jaar geleden dachten we dat de rage wel voorbij zou waaien, maar nu is de vraag naar unieke exemplaren groter dan ooit.” Zo hoefden ze nooit iets aan promotie te doen. Volgens Kailola, die net als Darrin Umboh in Rotterdam woont en werkt, komt dat ook door hun werkplek: “Rotterdam inspireerde en omarmde ons. Er is daar een kleine scene.”

Meer dan schoenen
Hoewel ze er steeds beter in werden – Kailola werd zelfs wereldkampioen ‘sneaker customizen’ – is het personaliseren van schoenen maar een deel van Leyps werk. Ze maakten intussen al een groot aantal t-shirts, muurschilderingen in de Blend Store (de guerrillawinkel die langs de grote steden trok), decors voor op festival Mysteryland, de cd-hoes van de Nederlandse dj Chuckie, logo’s voor de videoclip van rapper Salah Edin, t-shirts voor Bacardi, illustraties voor TMF, en ze gaven workshops aan Rotterdamse VMBO-leerlingen.

Binnen de Rotterdamse scene organiseerde Leyp – samen met partyorganisator en platenlabel Crème Fresh – al twee keer de expositie Addicts. De tentoonstelling laat een overzicht zien van recente ontwikkelingen op het gebied waar design, kunst en street fashion elkaar ontmoeten. Op de eerste twee edities waren vooral sneakerkunst en t-shirts, gadgets en designer toys – van henzelf en van anderen – te zien.

Aan de ene kant past Leyp perfect in de jonge modewereld van nu. Lagenhorst: “Er zijn momenteel veel kleine labels die ‘hun ding doen’, die maken wat ze willen. Daar zijn wij er een van. Vroeger was er in de Nederlandse mode één trend, en dan droeg iedereen dat een half jaar lang. Daarna kwam er weer een nieuwe trend. Nu is er een veel grotere scene, van kleine ontwikkelingen en rages, het gaat allemaal veel sneller. En er is veel meer diversiteit.”

Aan de andere kant passen ze er juist niet bij, vindt hij. “Wij hebben niet zo’n hermetische, herkenbare stijl. Wij maken van alles. Een Marokkaanse marktkoopman vindt onze spullen net zo leuk als een directeur van ING.” Maar het moet wel exclusief blijven, werpt Kailola tegen: “Ik werk het liefst met beperkte oplages, niet zo massaal.” Leyps t-shirts zijn gezeefdrukt, de schoenen handgemaakt en ook hun muurschilderingen zijn unica.

Toch werken ze wel al een tijdje toe naar een eigen kledinglijn. Hun doel is om volgend jaar een modeshow te hebben tijdens de vakbeurs Modefabriek. Kailola: “We hebben nu t-shirts, hoodies, meisjesshirts, petjes en drollenvangers. Straks, met de hele kledinglijn, is die sneaker niet meer dan een gimmick voor bij de outfit.”

Voor grote opdrachten en evenementen waar live schoenen gepersonaliseerd, workshops gegeven of muurschilderingen gemaakt worden, werkt Leyp samen met een aantal omringende kunstenaars. Lagenhorst: “We doen bijvoorbeeld veel met Boris van Lamelos, en Lennard Schuurmans oftwel Via-via, maar we worden ook ondersteund door Bobby Pola en Mike Conrad – degene die ons adviseert en rondrijdt – en niet te vergeten Delmar von Suri, die als webmeester onze site maakt en bijhoudt.”

Stijl
Al deze partners, zegt Kailola, voelen goed aan wat de vormtaal van Leyp is. En wat is die dan precies? “Onze stijl zou ik kleurrijk en dierlijk noemen, beestachtig misschien. Ik houd erg van dieren en dierenmotieven. Ik zou bijvoorbeeld graag gratis reclame willen maken voor het Wereld Natuur Fonds. Op onze website bestaat de bovenste balk uit steeds een andere natuurfoto, plus natuurlijk onze illustraties.”

Dat beestachtige komt vooral tot uiting in de illustraties van Umboh (32). Die lijken bij nadere bestudering iets verontrustends uit te stralen, bijna morbide. Umboh: “Ik heb wel een bepaalde filosofie, een bepaalde kritiek op de wereld, maar ik wil er niet teveel over uitleggen. Ik vind het leuker als iedereen er zijn eigen interpretatie aan geeft. Nou okee, een voorbeeld dan. Ik gebruik veel tanden, slijm en monsterlijke elementen om de modewereld aan te duiden. Daarin zit het agressieve van de mode en het volgzame van de consument.”

Ondanks de door comics en graffiti geïnspireerde illustraties die Leyp maakt, en de ruimvallende capuchontruien, sneakers en t-shirts moet je hun werk niet ‘urban’ noemen. Ooit lieten ze de tekst ‘Fock urban, wij zijn Leyp’, op een t-shirt drukken. Kailola: “Onze naam, Leyp, betekent vreemd, anders. Maar we schreven het met een ‘y’, zodat niemand er zijn vinger op zou kunnen leggen. Wij kunnen dus heel serieus zijn, maar ook heel gek.”

Hun unieke stijl bracht hen tot op de modebeurs Bread & Butter in Barcelona en er staat binnenkort een samenwerking in Japan op stapel. Kailola: “Ik zou graag de Japanse markt betreden, ze zijn daar dol op exclusieve kleding en unieke exemplaren, precies waar wij goed in zijn. Maar in Nederland weten heel veel mensen nog niet wie we zijn, en dan heb ik het nog niet eens over wereldwijd. We moeten stapje voor stapje gaan.”

Hun droom? Kailola: “Een eigen kledinglabel, dat lijkt me wel wat, en samenwerkingen met andere labels, bijvoorbeeld in New York. Of een Leyp-winkelketen over de hele wereld. Maar ik zou ook wel een hele vrachtwagen willen customizen, of bij wijze van spreken en servies ontwerpen.” Ondanks al deze plannen zijn Kailola, Lagenhorst en Umboh voor de buitenwereld nog steeds ‘die jongens van die sneakers’. Maar dat vinden ze niet erg. “De schoenen zullen nog wel even ons visitekaartje blijven.”

--
Dit artikel stond in het septembernummer van Items.