Courtisanes en kikkers in de Kunsthal

Voor het eerst is een compleet overzicht van Japanse erotische kunst open voor publiek. Sinds deze week hangen er 200 kleurrijke Shunga – letterlijk ‘lentebeelden’ – uit de zestiende tot de negentiende eeuw in de Rotterdamse Kunsthal. De intieme taferelen van een Nederlandse kapitein met een geisha, een zwangere vrouw met haar jonge echtgenoot en een orgie in het badhuis zijn niets verhullend. De expositie kon daarom niet in Japan worden georganiseerd.

Erotiek is in Japan een heikel thema. Tegenwoordig is harde porno verboden en dat is niet nieuw. Ook in vroeger eeuwen was er censuur van de regering. Desondanks verschenen met de opkomst van de commerciële boekproductie in 1650 de eerste erotische prentenboeken. Vanaf dat moment besloegen de erotische prentenboeken zo’n tien procent van alle boekproductie.

De Shunga die in de Kunsthal hangen tonen zeer expliciete seksuele handelingen. De diversiteit van de personages is groot: oude mannen die inbreken bij vrijende paartjes, een jongeman met een seksverslaving en zelfs een octopus die een vrouw bevredigt. Andere taferelen tonen een lesbische liefdesscène, een vrouw die een baby in slaap wiegt, ondertussen met haar man verstrengeld, en een voyeuristische kikker op de grond.

In aardetinten en verfijnde schildertechnieken worden de buitenproportioneel grote geslachtsdelen tot in detail getekend. Ook de teksten, die erbij geschreven staan als in een stripboek, zijn zeer plastisch. Een vrouw vraagt haar partner bijvoorbeeld te stoppen met aanprutsen, een andere klaagt over de enorme hoeveelheid sperma van haar man.

Volgende week wordt in de Kunsthal nog een expositie met erotische kunst geopend, ditmaal van Europese makelij. De negentiende-eeuwse Belgische kunstenaar Félicien Rops vult dan de Japanse prenten aan.