Iedereen die wel eens een taxi heeft genomen in een Chinese stad weet, dat communiceren in het Engels geen echte optie is. Al bieden de Chinese karakters uit de reisgids uitkomst, dan nog is er een redelijke kans dat de chauffeur analfabeet is. Ook eten bestellen zonder menukaart kan er een heuse nachtmerrie zijn. Daarom bedacht het Nederlandse bedrijf xs2theworld een simpele applicatie waarmee je mobiele telefoon het woord doet. In het Mandarijn.

Initiatiefnemer Sander Munsterman deelt die frustrerende ervaring: ,,Het overkwam mij dat ik zonder Lonely Planet in the middle of nowhere zat en ik niet kon uitleggen waar ik heen wilde. Ik heb toen urenlang rondjes gereden en bijna mijn vliegtuig gemist.” Samen met twee vrienden ontwikkelde hij de software voor xs2china waarmee de gestrande reiziger uit 300 zinnen kan kiezen in categorieën als ‘transport’, ‘hotel’ en ‘zaken’. De telefoon toont de Chinese vertaling in karakters, in fonetisch schrift (Pinyin) en spreekt bovendien de tekst hardop uit.

Naast tolk is xs2china ook een mobiele reisgids van de steden Beijing en Sjanghai. De software omvat informatie over toeristische attracties, uitgaansgelegenheden, hotels en restaurants, inclusief adres en telefoonnummer, alles in het Chinees uitgesproken. Munsterman: ,,De informatie wordt elke drie maanden ververst door de lokale informanten, waardoor je de nieuwste hotspots kunt vinden. Als je je niet hebt voorbereid op een city trip kost het dagen om de leuke plekjes te vinden. Die fase kun je nu overslaan.”

Dat de keuze nog vrij beperkt is – in Beijing zijn bijvoorbeeld 15 bars, 10 clubs en 31 restaurants – is volgens Munsterman geen nadeel. ,,De selectie wordt juist voor je gemaakt.”

Al jaren bestaat er een heel scala aan professionele vertaalmachines voor mensen die veel zaken doen in China. De computertjes hebben al gauw honderdduizenden woorden en duizenden zinnen paraat om te vertalen. Maar die zijn prijzig, en bovendien, zegt Munsterman, ,,is dat weer een extra apparaat dat je mee moet dragen. Als je het kan integreren in je mobieltje, is dat veel handiger.”

Munsterman beseft ook dat het aanbod van xs2china vrij gelimiteerd is. Als de Chinese ober, die net zo onder de indruk was van je mobiele Mandarijn, terug praat, ben je immers verloren. ,,Ik beweer niet dat je er mee kunt solliciteren, maar het redt je in lastige situaties.”

Niet alleen in noodgevallen of voor het plezier is de xs2china een uitkomst, ook om culturele verschillen te slechten. ,,Veel gebruikers zeggen dat het afspelen van een Chinees zinnetje in een keer het ijs brak.” Daarom is er ook een verzameling ‘grappige zinnetjes’ aan toegevoegd. Van stoere praat als ‘Wil je meerijden in mijn Ferrari?’ tot pick up lines – ‘Is deze discotheek alleen voor fotomodellen?’ ,,Ze zijn door onze Chinese partner in Sjanghai gemaakt,” lacht Munsterman. ,,Zelf begrijp ik ze niet allemaal.”

Voor de zaken kan de vertaalsoftware ook handig zijn. ,,Ook al heb je een belangrijke zakenbespreking met een tolk, is het leuk om de avond ervoor op je hotelkamer een zinnetje te oefenen. Zoiets als ‘it was nice doing business with you.’ Dan maak je toch een goede indruk.”

De vertaalsoftware van xs2china, een halve tot maximaal anderhalve Mb zwaar, kan op drie manieren gedownload worden naar de gsm: via sms, bluetooth of een datakabel. Op bijna elke nieuwere gsm met een luidspreker werkt het product. Xs2china is tijdens de huidige testfase gratis. Daarna kost de informatie 7,50 euro per zes weken, een tientje voor een half jaar. Op het forum van xs2china wordt gevraagd om feedback van nieuwe gebruikers om de kinderziektes eruit te halen.

De Kantonese versie voor Hongkong is over twee weken te downloaden, en city guides van Barcelona (in het Catalaans), Bangkok en Tokio zijn in de maak. Voor Chinezen die graag met westerlingen willen communiceren komt er een omgekeerde versie. Dat laatste is niet voor niets. Munstermans doel is dat in 2008, ten tijde van de Olympische zomerspelen, wanneer een stortvloed van toeristen en journalisten in Beijing wordt verwacht, 1 op de 10 Engelssprekenden zijn product gebruikt. Er is al een promotiecampagne op China-gerelateerde websites en er wordt gepraat met potentiële partners. Want uiteindelijk is de doelgroep natuurlijk niet alleen de trendy cityhoppende toerist. Munsterman: ,,Nee, de markt voor expats en zakenlieden is veel en veel groter. Die willen we zeker aanboren.”

Dit artikel stond op 8 maart in nrc.next.