Hoe zet je een Braziliaanse sloppenwijk op de kaart? Juist, door hem in zijn geheel te beschilderen: door elk krot, elk huisje een kleur te geven, en daarmee een beeld te creëren dat de wijk overstijgt. Zo moeten illustrator/kunstenaar Jeroen Koolhaas en galeriehouder Dre Urhahn gedacht hebben toen ze aan hun project Favela Painting begonnen.

Het idee is even simpel als geniaal: het beschilderen van de favela’s (sloppenwijken) in Rio de Janeiro kan niet anders aandacht trekken. Juist in Rio zijn de sloppenwijken (waar een derde van de bevolking woont) voornamelijk tegen de bergen aan gebouwd, en dus vormen ze de achtergrond van elke ansichtkaart en toeristenkiekje.

Koolhaas (29) en Urhahn (32) willen de slechte naam van de wijken, te wijten aan de armoede en criminaliteit – terroriserende drugsbendes die gebruik maken kindsoldaten – te lijf: ze wijzen vooral op de goede kanten van de favela, bijvoorbeeld de hoeveelheid nieuwe muziekstromingen die er ontstaan. Samen deden ze al eerder onderzoek naar hiphop in de sloppenwijken van Rio, wat resulteerde in de film Firmeza Total (2005). De komende maanden gaan de twee initiatiefnemers met de sloppenbewoners aan de slag.

Zou het ze echt gaan lukken? Zou binnenkort het Braziliaanse voetbalelftal op de favela’s prijken? Of een portret van zanger Carlinhos Brown? Is er straks via Google Earth een grote gele, groene en witte vlek te zien waar het vroeger rommelig bruin was? Dat zal allemaal de komende maanden moeten blijken.

Goed, wat is er al bekend over Favela Painting?
Dat Koolhaas en Urhahn net zijn aangekomen in Rio. Hun ideeën en schetsen waren echter al van 8-10 september te zien in museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam, evenals hun film. Mogelijke ontwerpen en wilde plannen werden daar op een opblaasbare sloppenwijk (!) geprojecteerd. Foto’s daarvan zijn nog te zien op www.favelapainting.com.

Dus, Jeroen Koolhaas, wanneer kunnen we iets verwachten?
,,Dat is nog niet te zeggen. We zijn nu aan het praten met bewoners en allerlei betrokken partijen. Je kunt ze niets opleggen, ze zullen het uiteindelijk zelf moeten beslissen. Dat kost tijd.”

Wat voor ideeën hebben jullie zelf om er op te schilderen?
,,We hebben gedacht aan de Braziliaanse vlag. Of bijvoorbeeld aan kinderen, de toekomst van de favela. Maar eigenlijk maakt het niet uit wat wij bedenken: het gaat nu om de bewoners zelf.”

Hoe kunnen we op de hoogte blijven van de ontwikkelingen?
,,Dre en ik bloggen regelmatig op favelapainting.com. Daar vertellen we over onze vorderingen.”

Zijn jullie niet bang tegengewerkt te worden door lokale autoriteiten of bendes?

,,Er zijn natuurlijk risico’s. Wat bijvoorbeeld zou kunnen gebeuren is dat naburige sloppenwijken, of wijken in andere steden, zichzelf helemaal rood gaan schilderen. Rood is de kleur van ‘Comando Vermelho’, het rode commando, een van de grootste bendes. Wat betreft de gemeente: als we aan het stadsgezicht komen zullen de autoriteiten misschien wel verhaal komen halen. Maar dat is juist ons doel: aandacht voor de sloppenwijken.”

Dit artikel stond op dinsdag 19 september in nrc.next.

Wat: Favela Painting
Waarom: omdat de ansichtkaarten van Rio er wel eens totaal anders uit kunnen gaan zien
Waarop letten: op de foto-centerfold van deze krant / op foto’s van vrienden op wereldreis