In de drukte van het Rokin valt het misschien niet op, maar op de eerste verdieping van galerie Arti et Amicitiae staat op de plantenbakken een telefoonnummer. De voorbijganger die het belt, veroorzaakt iets volstrekt ondenkbaars: de geraniums beginnen te dansen. De telefoon waarnaar gebeld wordt, bestuurt door middel van software een fietsketting die aan de bloempotten is bevestigd.

De draaiende planten zijn een gimmick bij het echte werk van Leonard Munster: een muur van opeengestapelde oude speakers, radio’s, een tv-toestel en een platenspeler. Door per gsm naar de toren te bellen (06-33018881) werkt de telefoon als multifunctionele afstandsbediening. Onder elke toets zit een ander muziekje of beat, er kan gezapt worden naar de tv, beeldloopjes gemaakt en de pick up met dierengeluiden aan- en uitgezet.

Voor de tentoonstelling Playmobiel, die afgelopen vrijdag opende in Amsterdam, bracht curator Nathalie Faber kunstenaars bij elkaar die de draadloze technologie of de interface van de telefoon in hun werk toepassen. Zelf gebruikt ze al vijf jaar het medium met haar kunstenaarsduo Cut-n-Paste. In 2001 ontstond Teletap, een systeem waarmee verschillende mobiele telefoons afgetapt werden en het geluid live geregisseerd werd tot een acht uur lange reality-soap. Eerder dit jaar stuurde Cut-n-Paste tijdens het radiodocumentairefestival Grenzeloos Geluid een weekend lang ‘audiocadeautjes’ naar de telefoons van bezoekers.

Haar fascinatie voor het medium slinkt niet. ,,Werkelijk iedereen heeft zo’n ding in zijn zak, daar moet je iets mee doen,” vertelt Faber tussen de schuimrubberen silhouetten van bellende en sms-ende mensen in Arti. ,,En omdat het relatief nieuw is, vormt deze expo een soort onderzoek naar wat je er allemaal mee kunt.”

De traceerbaarheid van mobiele toestellen is bijvoorbeeld het thema van Esther Polaks Amsterdam REALTIME: door middel van GPS volgde Polak het woon-werkverkeer van een aantal Amsterdammers. Op een volledig donker scherm tekenen de routes van onder meer ‘taxi Peter’ en ‘de honden-uitlaatservice’ met lichte lijntjes de kaart van de stad. ,,Het werk dateert van 2002, maar was een referentiepunt in de stroming ‘locative media’ en kon hier niet ontbreken,” vertelt Faber.

Het meeste werk is echter speciaal voor Playmobiel gemaakt. Zo ontwikkelde collectief PIPS:lab software om mobiele muziek te maken. De bezoeker kan cirkels met gekleurde spaken fotograferen, waarbij de kleuren rood, groen en blauw staan voor een bepaald instrument. Een cursor scant als de naald van een pick up de kleuren, net als de naald van een pick up de groeven van het vinyl, en zet die om in een ritmisch geluid.

Elk willekeurig object in de werkelijkheid is daardoor om te zetten in muziek. Maker Ubi de Feo illustreert dit door een foto van zijn armtatoeage te maken. Echt fantastisch klinkt de afgeleide muziek niet, maar het werkt wel: wanneer de cursor over een zwart stukje beweegt zwijgen de boxen.

Natuurlijk is de tentoonstelling ook op afstand te beleven. Door met de gsm het logo van de expo te fotograferen en een pakketje scansoftware te downloaden, krijg je toegang tot de site van de tentoonstelling. Na aanmelding stuurt Cut-n-Paste je dagelijks een videokunstwerkje.

Twee nostalgische werken geven het geheel nog een speels tintje. Een pluche aapjesorkest van Leonard Munster speelt een stukje van het negentiende-eeuwse Spaanse muziekstuk Gran Vals, waar de Nokia Tune op gebaseerd is. En wie het moeilijk vindt om romantische smsjes te wissen, krijgt hulp van Kate Pemberton: ze verkoopt naaisetjes om het lievelingsbericht te vereeuwigen. In kruissteekmotief.

Dit artikel stond op vrijdag 23 juni 2006 in ingekorte versie in NRC Handelsblad.

Playmobiel, t/m 8 juli in Arti et Amicitiae, Amsterdam. Het telefoonnummer van de plantenbakken is 06 33022388. Inl. www.playmobiel.net.