Ze is net afgestudeerd aan de enige ambachtelijke schoen- en leeropleiding van Nederland, exposeerde al in New York en Parijs en vanaf vandaag ook in Den Haag. Roswitha van Rijn (32) staat met een been in de modewereld, met een been in de kunstwereld en met weer een ander in de ambachtelijke schoenmakerij. ,,Ik heb een heleboel benen,” lacht ze.

Na de kunstacademie leerde ze op de ambachtschool in Nieuwegein haar ontwerpen vertalen naar leest, zool, schacht, voering en overleer. Zonder al te veel belemmerd te worden door modetrends werkt ze vanuit haar persoonlijke inspiratie, die ze met name ontleent aan natuur en spiritualiteit. ,,Ik kijk liever naar de dingen om me heen dan naar modeshows.”

Een sprekend voorbeeld is de laars met doorschijnende vleugels van een libel, als van gekleurd glas-in-lood. Daarmee wil ze de schoonheid van de natuur benadrukken. ,,Elke plant, elke structuur, elk gek beestje is fascinerend.” Zelfs in groenten ontwaart ze schoonheid. ,,Ik zag laatst een mooie bloemkool en toen dacht ik: hier moet ik iets mee doen.”

Inspiratie en bewondering worden al gauw engagement. ,,Mensen in de stad zien dat weinige groen dat er is helemaal niet. Die libellaars roept op om meer en anders naar de natuur te kijken.” Een schoen met een echte varkenspoot als hak was een aanklacht tegen de hypocrisie van de vleeseter. ,,Iedereen vond hem onsmakelijk, maar niemand wil weten waar dat stukje vlees van de AH vandaan komt.” Haar ‘muilkorfschoenen’ gingen over de decadentie van het als accessoire gebruiken van honden. Ze vertelt verbouwereerd: ,,Bij de H&M kon je een tijdje geleden ‘matching outfits’ kopen voor jezelf en je hondje.”

Maar ook grimmiger onderwerpen en maatschappijkritiek schuwt ze niet. Haar kruistochtlaarzen, bijvoorbeeld, doen middeleeuws aan en hebben een kruis in de zool gegraveerd. Van Rijn: ,,Die laars gaat over de tegenstelling Oost-West en de problematiek die al is ontstaan ten tijde van de kruistochten. Tevens symboliseert hij ieders persoonlijke kruistocht in het leven, ieders zoektocht naar religie of spiritualiteit. Iets grappigs is dat je bij het lopen de afdruk van een kruis achter laat. Net als de slippertjes van de prostituees in de klassieke oudheid. Daar stonden de woorden ‘volg mij’ ingesneden.”

Van Rijn maakt al haar schoenen zelf met de hand. Met pijn in haar hart verkoopt ze soms een paar waar ze een week aan heeft gewerkt. Ze kan er nog niet van leven, maar wil pas aan massaproductie beginnen als ze een constructie heeft gevonden om in derde wereldlanden te produceren – hier is het te duur – waar de ambachtslieden er ook wat aan verdienen. ,,Zodat iedereen er beter van wordt, en niemand wordt uitgebuit.”

Maar voordat ze aan een nieuwe collectie begint wil ze echte, onverwoestbare cowboylaarzen leren maken. Omdat die kennis in Nederland niet voorhanden is, mag ze binnenkort stage gaan lopen in de VS. ,,Bij laarzenmaker Bill en zijn vrouw July in Oregon.”

Vandaag opent in het Gemeentemuseum in Den Haag de expositie Fashion NL – The Next Generation (t/m 5/6), met onder meer werk van Roswitha van Rijn.

Dit artikel stond op 25 maart in NRC Handelsblad.